Bu gün Beynəlxalq Azərbaycan Muğamı günüdür
Muğam Azərbaycan xalqının əsrlər boyu formalaşdırdığı zəngin musiqi təfəkkürünün ən yüksək ifadələrindən biri, milli-mənəvi yaddaşımızın səsə çevrilmiş salnaməsidir. Muğamın hər bir sədasında xalqımızın duyğu və düşüncəsi, həyat fəlsəfəsi, sevinc və kədəri, torpağa və Vətənə bağlılığı öz ifadəsini tapır.
Avqustun 26-sı Beynəlxalq Azərbaycan Muğamı Günü və İpək Yolu üzərində yerləşən ölkələrin musiqisi günü kimi qeyd olunur.
Azərbaycan muğamının müasir tarixində ölkəmizin birinci xanımı, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxşaxəli silsilə tədbirlər müstəsna rol oynayır. Bu fəaliyyətin nəticəsidir ki, son illər muğam ifaçılığı ən müxtəlif aspektlərdən hərtərəfli dəstək alaraq, sözün əsl mənasında, intibah dövrünü yaşayır.
Ölkəmizdə "Muğam aləmi" Beynəlxalq muğam festivallarının, müsabiqələrin, muğam konsertlərinin, simpoziumların təşkili, "Qarabağ xanəndələri" albomunun buraxılması, "Muğam" jurnalının, "Muğam ensiklopediyası"nın nəşri, müasir texnologiyalara əsaslanan və 8 diskdən ibarət "Azərbaycan muğamı" multimedia toplusunun hazırlanması Heydər Əliyev Fondunun bu sahəyə göstərdiyi diqqətə bariz nümunələrdəndir.
1971-ci ildə UNESCO 50 albomdan ibarət “Dünya ənənəvi musiqisinin antologiyası” kolleksiyasına “Şərqin musiqi antologiyası” seriyasında çıxan “Azərbaycan musiqisi” qrammofon valını da daxil etmişdir. 1975-ci ildə Azərbaycan muğamları yenə də UNESCO tərəfindən “Musiqi mənbələri” seriyasında buraxılıb. Azərbaycan muğamı Andrey Tarkovskinin bütün dünya ekranlarını dolaşan “Stalker” filmində, hətta kosmosda səslənmişdir. ABŞ Milli Kosmik Agentliyi (NASA) tərəfindən Azərbaycanın muğam musiqi nümunəsi 1977-ci ildə hətta kosmosa göndərilib.
Bu gün Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə Azərbaycanda bir-birindən maraqlı beynəlxalq və ölkə əhəmiyyətli musiqi layihələri, festivalları, müsabiqələr təşkil edilir. Belə uğurlu layihələrdən biri də “Muğam” Televiziya müsabiqələridir.
Bəstəkarlarımız üçün ilham mənbəyi olan muğam həm də milli musiqi mədəniyyətimizin uğurlarının əsasında durur. Dahi Üzeyir Hacıbəyli “Leyli və Məcnun” operasını muğam üzərində yazıb, Fikrət Əmirov “Şur” və “Kürd-Ovşarı” simfonik muğamları ilə dünya musiqisində simfonik muğam janrının əsasını qoyub. Niyazi, Qara Qarayev, Soltan Hacıbəyov, Cövdət Hacıyev, Aqşin Əlizadə, Arif Məlikov, Firəngiz Əlizadə və digər görkəmli bəstəkarlarımızın yaradıcılığında muğamdan irəli gələn bədii prinsiplər ən müasir kompozisiya texnikası ilə qovuşur. Vaqif Mustafazadə isə bu janrı caz sənətinə gətirib.
Bu gün muğam sənətimizin inkişafında diqqətçəkən məqamlardan biri də onun doğma Qarabağda yenidən səslənməsidir. Ötən il IX “Muğam” Televiziya Müsabiqəsinin finalının Laçında keçirilməsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıdı. Dünyanı dolaşan, müxtəlif xalqların böyük maraq və sevgisini qazanan, universal dili ilə hər bir dinləyicinin qəlbinə yol tapan muğamımızın sədaları bu gün doğma Qarabağımızda – tarixi torpaqlarımızda yenidən eşidilir.